Krzysztof Varga: Ironia jako sposób przetrwania

Pisarz, publicysta, dziennikarz i krytyk literacki. Urodzony w 1968 roku w Warszawie. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, wcześniej uczęszczał do męskiego liceum katolickiego. Przez blisko trzydzieści lat związany był z „Gazetą Wyborczą”, gdzie w latach 1991–2020 pracował jako redaktor działu kultury, recenzent i felietonista „Dużego Formatu”. Od końca 2020 roku publikuje felietony w „Newsweeku”. Był także dyrektorem literackim Teatru Starego w Lublinie.

Debiutował zbiorem opowiadań Pijany anioł na skrzyżowaniu ulic (1993), choć za właściwy debiut uważa powieść Chłopaki nie płaczą (1996), której tytuł nawiązuje do utworu zespołu The Cure. W swoich książkach konsekwentnie podejmuje temat przemijania, rozpadu więzi, starzenia się i egzystencjalnego niepokoju, często łącząc ton tragikomiczny z ironią i melancholią. Charakterystycznymi bohaterami jego prozy są outsiderzy, życiowi bankruci i ludzie przegrani, próbujący odnaleźć sens w rzeczywistości współczesnej Polski.

Autor wielu powieści, m.in. Śmiejący się pies, Śmiertelność, Tequila, Karolina, Nagrobek z lastryko, Aleja Niepodległości, Trociny, Masakra i Sonnenberg, a także zbiorów opowiadań i esejów. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje tematyka węgierska, związana z pochodzeniem pisarza – Varga jest pół-Węgrem. Owocem tej fascynacji stała się głośna trylogia: Gulasz z turula, Czardasz z mangalicą i Langosz w jurcie, w której łączy reportaż, esej historyczno-kulturowy i osobiste refleksje o tożsamości Europy Środkowej. Opublikował również książkę podróżniczo-eseistyczną o Normandii Ostrygi i kamienie, biografię Edmunda Niziurskiego Księga dla starych urwisów oraz Dziennik hipopotama – zbiór zapisków o kulturze i sztuce.

Wspólnie z Paweł Dunin-Wąsowicz opracował słownik Parnas bis. Słownik literatury polskiej urodzonej po 1960 roku (1995), a wraz z Duninem-Wąsowiczem i Jarosław Klejnocki przygotował antologię Macie swoich poetów (1996). Pisał również teksty piosenek dla zespołu Dr Misio.

Laureat Nagrody Fundacji Kultury oraz Nagrody Literackiej Nike Czytelników za Gulasz z turula, a także Nagrody Magazynu Literackiego „KSIĄŻKI”. Trzykrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike – za Tequilę, Nagrobek z lastryko i Gulasz z turula. Był również nominowany do Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus”, Nagrody im. C. K. Norwida oraz Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. W 2014 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Jego książki tłumaczono m.in. na język bułgarski, chorwacki, francuski, serbski, słowacki, ukraiński, węgierski i włoski. Mieszka w Warszawie.

Nie zależy mi na tym, żeby czytelnikowi było wygodnie, nie zamierzam go oszczędzać. – powiedział w wywiadzie dla portalu Culture.pl.